bring their inyan, which is higher than the shibud, each one in his way, down to the Yidden, you had to have two people. And who? Ephraim uMenashe. Because the kashya was, what's the connection? And he will say the ביאור בזה why it's Ephraim uMenashe. It shteit like this, אלה תולדות יעקב יוסף, the children or the the inyan of Yaakov is Yosef. Mevu'ar there's in ספרים, אז די ענינים פון יעקב ווערן נמשך למטה על ידי יוסף. Yaakov is from high madregot, this comes to the world through Yosef. ביי יוסף, איך די הורד מצרימה, he goes down to Mitzrayim, Yosef is such a high madregah that even when he came to Mitzrayim, his main madregah is יעקב בגילוי. He had the high madregah of Yaakov, Chassidut, Kabbalah, Atzilut, whatever. ווייל באלד אז אין זיין עבודה איז דא די גילוי די השפעה פון יעקב איז העכער פון מצרים. And since Yosef had the השפעה of Yaakov, and Yaakov we said was higher than מצרים, איז מצד יוסף איז דאך נישט דא קיין העלם והסתר פון מצרים. Looking from Yosef's point of view, he's like Yaakov, Mitzrayim doesn't exist in the העלם והסתר, doesn't mean Mitzrayim physically. ער איז שליט אויף מצרים, he controls מצרים, און ער לאזט נישט דעם העלם והסתר פון גלות doesn't know. So that's So

how is Yosef We said before, Yosef and Levi are both higher than galut, but in two different ways. Yosef's way of being higher than galut is like Yaakov. Since he is נמשך the inyan of Yaakov, completely higher than galut. משא״כ לוי, שבט לוי זיינען נישט געווען שליטים אין מצרים, they weren't controlling Mitzrayim. His inyan, cause he just like by Yaakov, Yaakov didn't allow the shibud, Yosef also didn't allow. Why? Because he had the same inyan as Yaakov, and Yaakov's madregah was completely higher than the galut. And Yosef, אלה תולדות יעקב יוסף, Rashi says everything he gave over to Yosef, so Yosef also like that. So the way we said before, what we said before that Yosef was higher than galut, in which way was it? Completely higher. Levi was also higher, but you can't say זיינען נישט געווען שליטים אין מצרים, he didn't control Mitzrayim. זיינען געווען אין זמן פון גלות מצרים, ביז אין זמן פון קושי השיעבוד, שבט לוי was there in קושי השיעבוד, און אף על פי כן זיינען נישט פארטרונקען געווארן אין דעם, they weren't sunk in, ואדרבה פון שבט לוי האבן אידן באקומען דעם כח דורכצוטראגן דעם קושי השיעבוד, from Levi they got the koach to withstand it, ביז עס זאל צוקומען צו די יתרון אור מן החושך, that through Levi, because Levi was in Mitzrayim, not like Yosef, he was higher than Mitzrayim, but he was in Mitzrayim and higher, ביז אזוי אז משה ואהרן פון שבט לוי איז געווען די גאולה פון כל ישראל, גואל ישראל. לוי גיט אים כח עס איבערצומאכן. This is the whole point. Yosef is higher than Mitzrayim, controls Mitzrayim, which means Mitzrayim doesn't count. Levi was able to take and take the galut and make the galut change over and bring the galut to the geulah. און פון די צוויי ענינים קומען ארויס, און דורך זייערע שלוחים, די צוויי אופנים עבודה פון מנשה ואפרים. That bichlal it says in sefarim, Rebbe explains it, the difference between what Menasheh represents and Ephraim represents. כמרומז אין זייערע נעמען, we get that both ארוכה that we have the names.

Menashe was נקרא כך, why is he called Menashe? כי נשני אלקים את כל עמלי ואת כל בית אבי, you make me forget my whole my work and my father's house. Now what does that mean? פשט פשוט means that he was like saying, I forgot already, by the time Menashe was born it was like so many years, so I forgot already. In other words, it's a bad thing. But the Rebbe doesn't allow that there is bad things, it has to be good. What he meant to say, he gave him a name that's forgetting, that every time he calls him by his name, it reminded him don't forget. א נאמען וואס דערמאנט אז ער געפינט זיך אין אן ארט וואס מאכט פארגעסן. Remember you are in a place that you could forget בית אבי. און דערפאר דארף ער אוועקשפרינגען, the word Menashe means to pull away also, I have to get away from it. דאס דריקט צו זיין תשוקה וחשק נישט צו פארגעסן, נאר צו זיין צוגעבונדן צו בית אבי, not to forget, but to be connected with בית אבי. וואס דאס איז די ערשטע עבודה וואס ער הארעוועט, וואס ער הארעוועט איז נישט צו באווירקט ווערן פון די סביבה. This is something that not to be influenced by your surroundings, צו בלייבן צוגעבונדן צו בית אבי. So if you look at it, this this is similar to Yosef's avodah. He's higher than גלות, completely away. Here also this is Menashe represents the גלות shouldn't affect you. No, that's why he gave a name like that. When he's born, this child reminds me Then you

have Efraim. That will be the second thing. א איד זייענדיק אין גלות, דערמאנט זיך כסדר אז ער געפינט זיך אין א מצב וואס וויל מאכן פארגעסן בית אבי. A איד in גלות realizes that they're trying to the גלות is trying to make you forget. און דאס גופא פועל'ט אז ער זאל נישט פארגעסן. He shouldn't forget. ער דערהערט אז דאס איז נישט זיין מקום, he realizes this is not his מקום, זיין ארט איז אין בית אבי לגמרי. So this is מתאים to the avodah of Yosef, this fits to יוסף, וואס זייענדיק אין מצרים איז ביי אים געווען און האט זיך אנגעהויבן די השפעה פון יעקב, he saw that he was in מצרים, he felt השפעה of יעקב, וואס איז העכער פון גלות, פון העלם והסתר פון מצרים, which is higher. ויש לומר אז מהאי טעמא האט יוסף געטענה'ט, that's what Yosef said, when it came to give the berachah, he wanted that Menashe should be the first, לא כן אבי כי זה הבכור, שים ימינך על ראשו, put your right hand on his hand. מצד די עבודה פון יוסף, איז די עיקר עבודה איז די יוסף represents the avodah of Menashe. שאין כן אפרים, ווערט גערופן אפרים is called כי הפרני אלקים. He made me multiply, it means בארץ עניי. The עילוי, the יתרון וואס מען טוט געטאן דוקא אין חושך, the ma'alah that you get through the חושך הגלות. ווי אזוי מען איז מפרש פון הפרני, לשון פירות. און די עבודה קומט און ווערט נפעל פון די עבודה פון שבט לוי. That is connected to what Levi represents. Higher than Yosef? הא? Higher, it's different different madregah, yeah. Yeah, so the Rebbe explains about this sichah. הא? There's this aspect, yeah. But the koach of a shlichut of a בידן איבערגעמאכט פון חושך הגלות, through the Leviim, the Levi, they what did the Yidden do? Not only they weren't נפעל from the galut, they changed the galut. כאשר יענו אותו, כן ירבה וכן יפרוץ. So mimela, now when we make the this, so it fits, everything fits, fits like a puzzle. That why was Yosef and Levi not part of it? Because they were higher than the galut and they couldn't take him out. אה, he gave different reasons. Those two reasons represent this inyan of being higher than the galut. And Moshe Rabbeinu, his taking out was part of geulah.

Why did they need shluchim? Because they have their whole avodah is higher than galut, but they have to be mashpia in the galut, otherwise they're not part of the galut. That's why they had to have people there. Why themselves not? Because they are higher, so they have to stay higher, the same time be mashpia, so that's why they had to have shluchim. Why Efraim and Menashe? Because this was supposed to take place Yosef and Levi, they represented the two avodot of Yosef and Levi. Moshe is המשכה to Levi? Ha? אפרים המשכה to Levi. And Moshe? No, Moshe is Moshe is a Levi, yeah. המשכה to גאולה? Yeah, but the פרט how Levi did it was the way Ephraim represents. עס שטייט, שארית יוסף. אידן ווערן אנגערופן מיט'ן נאמען יוסף. Yidden have a name Yosef, the whole Yidden collective is Yosef. So ממילא, whatever we learn about Yosef applies to every Yid. See, it's not whatever we learn about Reuven can't apply to every Yid, some people yes, some not. Whatever it says by Yaakov, Avraham, that applies. By Yosef also, because Yidden are called Yosef. על דרך זה בנוגע צו שבט לוי, דוקא לוי. שרייבט דער Rambam אז כדוגמת שבט לוי is כל איש ואיש, you could be like כל איד could be אשר נדבה רוחו, הרי זה נתקדש, every Yid could be like לוי, ויהיה ה' חלקו ונחלתו. אז יעדער איד האט דעם כח פון יוסף און לוי...

How do you do that? Higher מדריגות, spiritual... Yeah, tear yourself away from גשמיות, the whole thing. So יעדער איד האט דעם כח פון יוסף און לוי צו שטיין העכער פונעם גלות. We all have the koach like from Yosef and Levi to be higher. נישט נאר אז דער גלות האט נישט קיין שליטה אויף אידן, not only the גלות doesn't control you, אדרבה, א איד ווערט דער בעל הבית פונעם גלות, you become the baal habayit. און אין דעם איז פאראן די צוויי מדריגות: פריער קומט די רייד פון יוסף שהוא מלך בטבע. It's now מען שטעלט זיך אוועק העכער, you become like a melech, like Yosef, but you beyond the galut. און מען ווערט אין גאנצן נישט נפעל פון די נסיונות פונעם גלות, don't get נפעל from all these hardships of galut. און דערנאך, that's by Yosef. By Levi it's not from now, by Levi it's עתיד! עתיד means קומט מען צו צו א העכערן אופן. עתיד doesn't mean time according to this פשט. You go higher: לוי שהוא עתיד לשאת את הארון, carrying the ארון, אוודאי וואס מען האט דעם ענין התורה, when you have the Torah, the לוחות, תורה Torah, תורה is light, איז מען מהפך דעם חושך הגלות לאור. Torah is light, you change to light, אישון ואפילה מן החושך און יגיה חשכי, the darkness becomes light. And that is through the גילוי דביאת משיח צדקנו, ווען עס וועט מתוקן ווערן, פאר יידן, ולילה כיום יאיר. Yosef didn't have no Torah? הא? Yosef didn't have Torah? All the Torah comes from Yaakov to Yosef! Sure, what each מדריגה represents! Everything, whatever we say about one person, the other one didn't have? אה, Avraham is חסד, אהבה, Yitzchak didn't have ahavah? Talk this is his focus. It's the focus of Yosef, the focus of Levi. In the sichah he said everything was lost in Mitzrayim. Because normally we learn that Yaakov passed his teachings and and he said, what such children you grew in Mitzrayim? Tzadikim, I couldn't have done it even in ארץ כנען. Okay. So Yosef represented all the מעלות? In one, on one aspect, but then there's other parts that that was not his. What's Levi mean the name? הפעם ילוה אישי אלי. My husband will be connected. Tomorrow we're on, right? Yashar koach, yashar koach. We don't have a recording of this. Okay, good night. We'll get to this now. So somebody is recording? Yeah, they're recording. You have to ask for these recordings if they have them. I mean, somehow get this on the computer and they're recording it to the new podcast, you know. Fine, but what are they going to do with it? They have to give us, I mean the, yeah, a copy. Oh, perfect. So that I can put it all together with it, yeah, yeah, because I'm in the process of it. Yeah.