א ווארט פון רבין אויף היינטיגע פרשה, פרשת חיי שרה. אין פרשת חיי שרה געפינט מען אז בקשר צו די קבורה פון שרה, האט אברהם אבינו געקויפט די מערת המכפלה. און ס'שטייט אין פסוק: ויקם שדה עפרון אשר במכפלה לאברהם למקנה, ווי רש\"י זאגט אז די מערת המכפלה, דער ארט, די פעלד האט געהאט א תקומה. רש\"י זאגט: תקומה היתה לו, אז ס'איז געווען א העכערע מדרגה. ס'איז ארויסגעגאנגען פון די הענט פון א פשוט'ן מענטש און ס'איז אריין אין די הענט פון דער מלך, דאס איז אברהם, און די גאנצע וועלט האט געזען אז דאס איז א חלק וואס באלאנגט צו אברהם. דער רבי

איז מדייק דא, דערזעט אן אינטערעסאנטע זאך. דער אייבערשטער האט געזאגט שוין לאנג פריער אברהם אבינו אז ער גיט אים ארץ ישראל. נישט נאר דאס, ער האט אים געזאגט: התהלך בארץ לארכה ולרחבה, גיי אין דער לענג און דער ברייט פון ארץ ישראל, און מיט דעם האט ער קונה געווען ארץ ישראל. פון דעסטוועגן איז נישט געווען קיין זאך וואס ער האט געוויזן אפנהייט בפועל ממש אז ס'באלאנגט ארץ ישראל. ס'איז אלץ געווען אין ענין אין רוחניות, אפילו אין הלכה, אבער למעשה האט דאס קיינער נישט געזען. ווען איז דער ערשטער מאל וואס עס האט זיך געזען במעשה בפועל אז ארץ ישראל באלאנגט צו אברהם אבינו, א חלק פון ארץ ישראל? איז דאס געווען בקשר צו די קבורה פון שרה. דער רבי איז מסביר דעם טעם פאר דעם.

דער חילוק צווישן א מאן מיט א פרוי, א טאטע מיט א מאמע לגבי די משפחה, איז אז דער מאן, ער דארף קומען מיט ריכטיקע עצות און ענינים ווי אזוי מען דארף פירן א אידישע שטוב און מען דארף זיך פירן מיט די חינוך פון די קינדער, אבער ווער ברענגט, קען דאס ברענגען למעשה בפועל? דאס איז די מאמע, דאס איז די פרוי. זי קען דאס אראפברענגען אין מעשה בפועל. די גמרא זאגט, דאכט זיך אין כתובות, אין יבמות, אז א מאן ברענגט אהיים חיטים, ברענגט אהיים ווייץ און אנדערע זאכן, וואס דאס איז די זאכן וואס מ'עסט, אבער מען קען עס נישט עסן. ווער מאכט אז מען זאל עס קענען עסן במעשה בפועל? דאס איז די פרוי. און די גמרא פירט אויס: נמצאת מאירה עיניו ומעמידתו על רגליו, דאס הייסט זי לײַכט אויף זיינע אויגן, זי שטעלט אים אוועק אויף די פיס. וואס דאס הייסט אז דער ענין פון די פרוי איז זי קען אראפברענגען די ריכטיקע ענינים ביז אז מען זאל זיין אין מעשה בפועל. און דאס איז דער פשט זאגט דער רבי וואס עס שטייט אין חז\"ל: איזו היא אשה כשרה שעושה רצון בעלה. ווער איז א כשר'ע פרוי, א פיינע ריכטיקע פרוי ווי ס'דארף צו זיין? די וואס טוט דעם רצון פון איר מאן. די פשוט'ע פשט איז זי טוט וואס דער מאן וויל, אבער דער רבי טייטשט דאס האט א טיפערן פשט: זי קען טאן למעשה עושה רצון, זי קען נעמען וואס ביים בעל איז דאס בא רצון, אבער ער האט נישט דעם כח ברענגען למעשה און זי האט דעם כח צו ברענגען במעשה. און מען זעט דאס טאקע: ווער איז געווען דער וואס האט פארשטאנען ווי אזוי צו מחנך זיין די קינדער, יצחק און ישמעאל? דאס איז געווען שרה. דערפאר האט דער אייבערשטער געזאגט: כל אשר תאמר אליך שרה שמע בקולה, הער צו צו שרה. ווער האט געוואוסט דעם חילוק פון יצחק, פון יעקב און עשו? ס'איז געווען רבקה, ווייל די פרוי האט דעם כח פון אראפברענגען די ענינים אין מעשה בפועל.

די זעלבע זאך דא אויך: דער ענין וואס ארץ ישראל באלאנגט צו אברהם, וואס הייסט באלאנגט צו אידן, איז דאס געווען ביי אברהמען, אבער ווען איז דאס געווארן אין א מעשה בפועל? אין קשר צו די פרוי, אין קשר צו שרה, בשעת מען האט געדארפט מקבר זיין שרה, בקשר צו שרה איז ארויסגעקומען דאס וואס ארץ ישראל באלאנגט צו אברהם, באלאנגט צו אידן, איז ארויס בפועל בקשר צו שרה, ווייל דאס איז דער ענין פון די פרוי אין דער אידישע פאלק, די ארבעט פון די פרוי, וואס די הוראה פון דעם איז אז אזוי דארף יעדע שטוב זיין. דער מאן דארף וויסן וואס איז ריכטיק און דארף אריינברענגען אין שטוב דעם רוח מיט אלע זאכן, אבער למעשה בפועל דאס ליגט אין די האנט פון די פרוי. זי קען דאס ארויסברענגען אז אזוי זאל זיך פירן בפועל אין מעשה, אז מען זאל עס קענען אנטאפן, זען, אז דאס איז אזוי בפועל.