Parshas Toldos
Why Pirkei DeRabbi Eliezer recoils at the plain suggestion that Yitzchak actually plowed and planted a field.
Part of Bereishit
The Avos are described in Tanya as a merkavah, entirely batel to the Eibershter through every action, which is also why the Midrash pictures them as shepherds rather than farmers — a shepherd's mind stays free for Hashem in a way plowing and planting don't allow. Pirkei DeRabbi Eliezer's answer, that Yitzchak's planting served only as a means toward tzedakah and maaser, becomes a model for how even heavily physical work stays part of avodas Hashem when the kavanah behind it is right.
Audio Transcript
אַ וואָרט פונעם רבי'ן אויף היינטיקע פרשה, פרשת תולדות. אין פרשת תולדות שטייט: \"ויזרע יצחק בארץ ההיא\", Yitzchak האָט געפלאַנצט, דאָס הייסט ער האָט געפלאַנצט תבואה. אין Pirkei DeRabbi Eliezer אויף דעם פסוק שטייט אַזוי: \"וכי יצחק זרע דגן, חס ושלום?\" חס ושלום צו זאָגן אַז יצחק האָט געפלאַנצט דגן, געפלאַנצט תבואה, נאָר וואָס עס מיינט איז אַז ער האָט געפלאַנצט אָפּגעבן tzedakah, אָדער ווי עס שטייט ער האָט געפלאַנצט האָבן פון וואָס צו maaser מעשר וכדומה. פרעגט דער Rebbe אַ שאלה: וואָס איז דאָ דער וואונדער אַז ער האָט געפלאַנצט דגן? פאַרוואָס איז דאָס עפּעס אַ חס ושלום אַז ער האָט געפלאַנצט דגן?
און דער רבי איז מסביר אַזוי: שטייט אין Tanya, ביסוד שטייט אין Chazal, אַז די אבות, Avraham, Yitzchak, און Yaakov זענען אַ מרכבה, און אין תניא טייטשט וואָס מיינט אַ מרכבה, אַזוי ווי אַ מרכבה איז בטל, אַ מרכבה מיינט דער וואָגן וואָס פאָרט, עס פאָרט טאַקע אָבער עס פאָרט נאָר ווי אַהין דער רוכב, דער וואָס פאָרט אין דעם פירט עס, איז די אבות זענען געווען אַ מרכבה, גאַנץ בטל צום אויבערשטן, מיט יעדער חלק פון זייער גוף און יעדער מינוט פון זייער לעבן געווען בטל צום אויבערשטן. און דער Mitteler Rebbe טייטשט אַז דערפאַר זענען די אבות געווען רועי צאן, זיי זענען געווען פּאַסטוכער, ווייל אַז אַ פּאַסטעך איז מען אין פעלד, איז מען נישט פאַרנומען אַזוי פיל מיט גשמיות'דיקע זאַכן, און די מחשבה, דער קאָפּ קען בשעת מעשה טראַכטן און זיין פאַרבונדן מיטן אויבערשטן, דערפאַר זענען זיי געווען רועי צאן. אָבער אַ מענטש וואָס איז פאַרנומען מיט פלאַנצן, דאַרף ער פלאַנצן און ער דאַרף אַקערן און נאָכדעם דאַרף ער שניידן, דאָס איז אַ סך, מען איז אַ סך טרחה פאַרבונדן אין ענינים גשמיים, און די אבות האָבן דאָס נישט געטאָן. פרעגט זיך אַ שאלה, דאָס איז וואָס דער פרקי דרבי אליעזר זאָגט, פרעגט זיך אַ שאלה: דאָ שטייט \"ויזרע יצחק\"? דאָס פרעגט דער פרקי דרבי אליעזר: \"וכי יצחק זרע דגן, חס ושלום?\" ער האָט חס ושלום געפלאַנצט, דאָס הייסט ער האָט זיך פאַרנומען מיט זאַכן וואָס נעמט צו פאַרבונדן מיט אַ סך גשמיות'דיקע עבודה, גשמיות'דיקע טרחה? פאַרוואָס האָט ער דאָס געטאָן? ווי קען מען זאָגן ער האָט דאָס געטאָן? אויף דעם ענטפערט ער אַז דאָס וואָס ער האָט געטאָן געפלאַנצט, הגם דאָס האָט פאַרנומען ס'אַ טרחה אין זיין עבודה, אָבער וויבאַלד ס'איז געווען mitzvah מצוה, ס'איז געווען כדי ער זאָל קענען שפּעטער tzedakah צדקה, maaser מעשר, וכולו וכולו, איז דאָס אויך אַ חלק פון עבודת השם. דאָס הייסט דאָס איז נישט קיין סתירה, ניט דער פשט זיין אז מען קען טאָן, בכלל זענען זיי געווען פאַרנומען מיט ענינים וואָס נעמט נישט אַזוי פיל, אָבער אויב מען דאַרף האָבן כדי צו טאָן אַ mitzvah איז דאָס נישט קיין סתירה, און דאָס מיינט דאָ אַז יצחק, זייענדיק אַ מרכבה, האָט Yitzchak זיך פאַרנומען מיט פלאַנצן און אַקערן און זייען און טאָן די אַלע זאַכן, ווייל דאָס איז געווען לצורך mitzvah, איז דאָס אַ חלק פון זיין ביטול צום אויבערשטן. און אַזוי ווי מעשה אבות סימן לבנים, איז ס'אַ לימוד פאַר די יידן, די קינדער, דאָס הייסט די אייניקלעך Avraham Yitzchak, יצחק, Yaakov יעקב, אַז אפילו בשעת מען איז פאַרנומען מיט גשמיות, דאַרף דאָס אויך זיין אויף אַ אופן אַז דאָס איז צוליב דינען דעם אויבערשטן, צוליב טאָן mitzvah מצוה.